หลายครอบครัวที่กำลังเตรียมจัดงานศพมีคำถามว่าเปิดเพลงงานศพได้ไหม ควรเลือกเพลงแบบไหนจึงจะเหมาะสมกับบรรยากาศพิธีและสมเกียรติผู้วายชนม์ บทความนี้อธิบายธรรมเนียมดนตรีในงานศพไทย ตั้งแต่วงปี่พาทย์แบบดั้งเดิมไปจนถึงเทรนด์เปิดเพลงที่ผู้จากไปชื่นชอบ พร้อมข้อควรระวังและช่วงเวลาที่ควรงดเสียงเพลงระหว่างพิธี




สั่งผ่าน LINE ได้เลยโทร 082-919-9481
เพลงงานศพเปิดได้จริงในหลายช่วงของงาน โดยเฉพาะช่วงก่อนพิธีสงฆ์เริ่มและช่วงรับแขก นิยมเปิดเพลงบรรเลงเบา ๆ หรือเพลงที่ผู้วายชนม์ชื่นชอบ ส่วนช่วงสวดพระอภิธรรมและพิธีทางศาสนาควรงดเพลงเพื่อความสงบ งานศพไทยดั้งเดิมมักใช้วงปี่พาทย์มอญหรือปี่พาทย์นางหงส์บรรเลงประกอบพิธี ขณะที่ปัจจุบันหลายครอบครัวเลือกเปิดเพลงสมัยใหม่ผ่านลำโพงแทน ควรสอบถามข้อกำหนดของวัดก่อนเตรียมอุปกรณ์เสียงทุกครั้ง
เพลงงานศพคืออะไร เปิดเพลงในงานศพได้จริงไหม
เพลงงานศพคือดนตรีหรือบทเพลงที่เปิดประกอบบรรยากาศในงานฌาปนกิจหรืองานสวดพระอภิธรรม เพื่อสร้างบรรยากาศสงบและรำลึกถึงผู้จากไป เปิดเพลงในงานศพทำได้จริงและเป็นเรื่องปกติในปัจจุบัน ทั้งดนตรีไทยเดิมอย่างวงปี่พาทย์และเพลงสมัยใหม่ที่ครอบครัวเลือกเอง เพียงแต่ต้องเลือกให้เหมาะกับแต่ละช่วงของพิธี
ในอดีตดนตรีงานศพไทยผูกติดกับวงปี่พาทย์ที่วัดหรือเจ้าภาพว่าจ้างมาบรรเลงตามธรรมเนียม แต่ในปัจจุบันครอบครัวเมืองจำนวนมากเสริมด้วยเพลงสมัยใหม่ผ่านลำโพงพกพา โดยเฉพาะช่วงรับแขกก่อนพิธีเริ่มหรือระหว่างฉายภาพประวัติผู้วายชนม์ ซึ่งไม่ขัดกับธรรมเนียมเดิมหากจัดวางช่วงเวลาให้เหมาะสม อ่านลำดับพิธีงานศพแบบละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สวดอภิธรรมกี่คืน
ทำไมงานศพไทยถึงมีวงปี่พาทย์ มีบทบาทอย่างไรในพิธี
วงปี่พาทย์เป็นดนตรีไทยเดิมที่ใช้บรรเลงประกอบพิธีสงฆ์ในงานศพมาอย่างยาวนาน นิยมใช้วงปี่พาทย์มอญหรือปี่พาทย์นางหงส์ บรรเลงในช่วงแห่ศพ ช่วงสวดพระอภิธรรม และช่วงเคลื่อนศพไปเมรุ ปัจจุบันบางงานเลือกไม่ใช้วงปี่พาทย์เต็มรูปแบบและใช้เพลงบันทึกเสียงแทนเพื่อประหยัด
หากต้องการว่าจ้างวงปี่พาทย์ ควรสอบถามราคาและความพร้อมล่วงหน้าโดยตรงจากวงดนตรีหรือสอบถามทางวัดว่ามีรายชื่อวงที่เคยร่วมงานเป็นประจำหรือไม่ ซึ่งเป็นคำถามที่ควรถามพร้อมกับเรื่องอื่น ๆ ตอนไปจองศาลา อ่านรายละเอียดคำถามที่ควรถามวัดเพิ่มเติมได้ที่ จองศาลาวัด
เปิดเพลงที่ผู้วายชนม์ชื่นชอบได้ไหม ควรเปิดช่วงไหนของงาน
เปิดเพลงที่ผู้วายชนม์ชื่นชอบได้ และเป็นที่นิยมมากขึ้นในปัจจุบัน ช่วงที่เหมาะสมที่สุดคือก่อนพิธีสงฆ์เริ่มระหว่างรอแขกมาร่วมงาน และช่วงฉายภาพหรือวิดีโอประวัติผู้วายชนม์ เปิดเสียงเบาพอให้ได้ยินแต่ไม่กลบเสียงพูดคุยของแขก ส่วนช่วงพระสวดต้องหยุดเพลงทุกครั้ง
ครอบครัวจำนวนมากเลือกเปิดเพลงคลอไปกับการฉายภาพและเรื่องราวของผู้จากไป ซึ่งช่วยให้แขกที่มาร่วมงานได้รู้จักตัวตนของผู้วายชนม์มากขึ้น อ่านวิธีเตรียมเนื้อหาประวัติสำหรับฉายในงานได้ที่ ประวัติผู้วายชนม์
เลือกเพลงงานศพอย่างไรให้เหมาะสม มีข้อควรเลี่ยงอะไรบ้าง
เลือกเพลงงานศพควรเน้นเพลงบรรเลงเบา ๆ หรือเพลงที่มีเนื้อหาสงบ อ่อนโยน สื่อถึงความทรงจำที่ดี หลีกเลี่ยงเพลงจังหวะเร้าใจ เสียงดัง หรือเนื้อหาที่ไม่เหมาะกับบรรยากาศไว้อาลัย หากเลือกเพลงที่ผู้วายชนม์ชื่นชอบเป็นการส่วนตัว ควรแจ้งเหตุผลสั้น ๆ ให้แขกเข้าใจก่อน
นอกจากนี้ควรเลี่ยงเพลงที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับความรักแบบหวือหวาหรือเพลงที่คนทั่วไปรู้จักในบริบทสนุกสนาน เพราะอาจทำให้แขกรู้สึกไม่เข้ากับบรรยากาศ หากไม่มั่นใจว่าเพลงที่เลือกเหมาะสมหรือไม่ ลองเปิดให้สมาชิกในครอบครัวฟังก่อนวันงานจริง เพื่อปรับเพลย์ลิสต์ให้ลงตัว
ต้องขออนุญาตวัดก่อนเปิดเพลงไหม ต้องเตรียมอุปกรณ์อะไรบ้าง
ควรแจ้งและขออนุญาตทางวัดก่อนเปิดเพลงทุกครั้ง เพราะแต่ละวัดมีข้อกำหนดเรื่องระดับเสียงและช่วงเวลาที่อนุญาตต่างกัน บางวัดมีระบบเครื่องเสียงของศาลาให้ใช้อยู่แล้ว บางวัดต้องเตรียมลำโพงพกพาเอง ควรสอบถามพร้อมกับขั้นตอนจองศาลาตั้งแต่ต้น
อุปกรณ์พื้นฐานที่ควรเตรียมเองหากวัดไม่มีให้คือลำโพงบลูทูธขนาดพอเหมาะกับศาลา สายชาร์จสำรอง และเพลย์ลิสต์ที่ดาวน์โหลดไว้ล่วงหน้าในเครื่อง เผื่อสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่วัดไม่เสถียร ควรทดลองเปิดเสียงก่อนแขกมาถึงเพื่อตรวจระดับเสียงให้พอดี ไม่ดังจนรบกวนศาลาข้างเคียง
ดนตรีไทยเดิมกับเพลงสมัยใหม่ในงานศพต่างกันอย่างไร
ดนตรีไทยเดิมอย่างวงปี่พาทย์เน้นบรรเลงตามธรรมเนียมพิธีสงฆ์ มีขั้นตอนและจังหวะตายตัวตามช่วงพิธี ส่วนเพลงสมัยใหม่เปิดเพื่อสื่อความทรงจำส่วนตัวของผู้วายชนม์และครอบครัว นิยมเปิดนอกช่วงพิธีสงฆ์ ทั้งสองแบบใช้ร่วมกันได้ในงานเดียวกันตามช่วงเวลาที่เหมาะสม
| รูปแบบ | ใช้ช่วงไหนของงาน | อุปกรณ์/ผู้บรรเลง |
|---|---|---|
| วงปี่พาทย์มอญ/นางหงส์ | แห่ศพ สวดพระอภิธรรม เคลื่อนศพไปเมรุ | นักดนตรีมาบรรเลงสด ตามที่วัดแนะนำหรือว่าจ้างเอง |
| เพลงบันทึกเสียง/เพลงโปรด | ช่วงรับแขก ก่อนพิธีเริ่ม ฉายภาพประวัติ | ลำโพงพกพา เพลย์ลิสต์เตรียมไว้ล่วงหน้า |
| เงียบ ไม่เปิดเพลง | ช่วงพระสวดพระอภิธรรม ช่วงพิธีศาสนา | ไม่ต้องเตรียมอุปกรณ์ เน้นความสงบ |
ไม่มีกฎตายตัวว่าต้องเลือกแบบใดแบบหนึ่งเท่านั้น หลายงานผสมทั้งสองรูปแบบเข้าด้วยกันเพื่อรักษาธรรมเนียมพิธีสงฆ์ไว้ครบถ้วน ขณะเดียวกันก็เปิดพื้นที่ให้ครอบครัวรำลึกถึงผู้จากไปในแบบที่เป็นส่วนตัวมากขึ้นด้วยเพลงสมัยใหม่
ต่างประเทศเปิดเพลงแบบไหนในงานศพ
หลายประเทศมีธรรมเนียมเพลงงานศพของตัวเองเช่นกัน ตะวันตกมีแนวเพลงเฉพาะเรียกว่า funeral march หรือเพลงเดินขบวนศพ แต่งในจังหวะช้าและคีย์ไมเนอร์เพื่อสื่อความโศกเศร้า นิยมใช้ในงานพิธีทางการและงานศพของบุคคลสำคัญระดับประเทศมาอย่างยาวนาน
ตามข้อมูลบนวิกิพีเดียเรื่องFuneral march บทเพลงไว้อาลัยท่อนที่ 3 จากเปียโนโซนาตาหมายเลข 2 ของโชแปงถือเป็นเพลงงานศพที่รู้จักกันแพร่หลายที่สุดในโลก เคยถูกใช้บรรเลงในงานศพแบบรัฐพิธีของผู้นำระดับโลกหลายคน เช่น จอห์น เอฟ. เคนเนดี (1963) วินสตัน เชอร์ชิลล์ (1965) และสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 (2022) สะท้อนว่าดนตรีมีบทบาทสำคัญในพิธีไว้อาลัยแทบทุกวัฒนธรรมทั่วโลก เพียงแต่รูปแบบเพลงและโอกาสที่ใช้ต่างจากธรรมเนียมไทย
ช่วงไหนของงานศพที่ควรงดเปิดเพลง
ช่วงที่ควรงดเปิดเพลงโดยเด็ดขาดคือช่วงพระสงฆ์สวดพระอภิธรรมและช่วงประกอบพิธีทางศาสนาอื่น ๆ เพราะเสียงเพลงจะรบกวนสมาธิของพระสงฆ์และแขกที่ร่วมพิธี รวมถึงช่วงกล่าวคำไว้อาลัยหรือกล่าวสุนทรพจน์ ควรปิดเพลงให้สนิทเพื่อให้ทุกคนได้ยินชัดเจน แล้วค่อยเปิดเพลงต่อหลังพิธีในแต่ละช่วงจบลง
หากจัดงานที่บ้านแทนที่วัด การควบคุมช่วงเวลาเปิด-ปิดเพลงจะทำได้ง่ายกว่าเพราะไม่ต้องใช้พื้นที่ร่วมกับงานอื่น อ่านข้อดีข้อเสียของการจัดงานแต่ละสถานที่ได้ที่ จัดงานศพที่บ้านหรือที่วัด ส่วนเจ้าภาพที่ไม่แน่ใจว่าต้องดูแลเรื่องใดอีกบ้างระหว่างงาน อ่านสรุปหน้าที่เจ้าภาพทั้งหมดได้ที่ เจ้าภาพร่วมงานศพ
เตรียมพวงหรีดและของที่เกี่ยวข้องกับงานได้ที่ พวงหรีดราคา หรืออ่านลำดับพิธีงานศพแบบละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สวดอภิธรรมกี่คืน
ตรวจสอบข้อมูลโดยทีมงาน Bangkok Wreath · จัดพวงหรีดส่งวัดในกรุงเทพฯ มากกว่า 1,000 งาน · อัปเดตล่าสุด กันยายน 2569
คำถามที่พบบ่อย
เปิดเพลงงานศพได้จริงไหม
เปิดได้จริง โดยเฉพาะช่วงก่อนพิธีสงฆ์เริ่มและช่วงรับแขก ส่วนช่วงพระสวดพระอภิธรรมควรงดเพลงเพื่อความสงบของพิธี
งานศพไทยต้องมีวงปี่พาทย์เสมอไปไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป หลายงานเลือกไม่ใช้วงปี่พาทย์เต็มรูปแบบและใช้เพลงบันทึกเสียงแทนเพื่อความสะดวกและประหยัดค่าใช้จ่าย
เปิดเพลงที่ผู้วายชนม์ชื่นชอบดูไม่เหมาะสมไหม
ไม่ถือว่าไม่เหมาะสม หากเปิดในช่วงที่เหมาะสมเช่นก่อนพิธีเริ่มหรือช่วงฉายภาพประวัติ ปัจจุบันเป็นที่นิยมมากขึ้นเพราะช่วยให้แขกรู้จักตัวตนของผู้จากไป
ต้องขออนุญาตวัดก่อนเปิดเพลงไหม
ควรขออนุญาตและสอบถามข้อกำหนดเรื่องเสียงจากวัดทุกครั้ง เพราะแต่ละวัดมีกฎและอุปกรณ์ที่พร้อมให้ใช้ต่างกัน
ช่วงไหนที่ห้ามเปิดเพลงเด็ดขาด
ช่วงพระสงฆ์สวดพระอภิธรรม ช่วงประกอบพิธีทางศาสนา และช่วงกล่าวคำไว้อาลัย ต้องปิดเพลงให้สนิททุกครั้ง
ควรเตรียมเพลย์ลิสต์ล่วงหน้าไหม
ควรเตรียมล่วงหน้าเสมอ และดาวน์โหลดเก็บไว้ในเครื่องเผื่อสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่วัดไม่เสถียร พร้อมทดลองเปิดเช็กระดับเสียงก่อนแขกมาถึง